Jern
26
Fe
Gruppe
8
Periode
4
Blokk
d
Proton
Elektron
Nøytron
26
26
30
Generelle eigenskapar
Atomnummer
26
Atommasse
55,845
Massetal
56
Kategori
Transisjonsmetall
Farge
Grå
Radioaktiv
Nei
Frå det latinske ordet ferrum
Krystallstruktur
Romsentrert kubisk
Historie
Det fyrste jernet som vart nytta av menneske kom truleg frå meteorittane.
Dei eldste kjende jerngjenstandane som er nytta av menneske er nokre perler av meteorittjern, laga i Egypt om lag 4000 f.Kr.
Oppdaginga av smelting rundt 3000 f.Kr. leidde til starten av jernalderen rundt 1200 f.Kr. og den framtredande bruken av jern til verktøy og våpen.
Dei eldste kjende jerngjenstandane som er nytta av menneske er nokre perler av meteorittjern, laga i Egypt om lag 4000 f.Kr.
Oppdaginga av smelting rundt 3000 f.Kr. leidde til starten av jernalderen rundt 1200 f.Kr. og den framtredande bruken av jern til verktøy og våpen.
Elektron per energinivå
2, 8, 14, 2
Elektronkonfigurasjon
[Ar] 3d6 4s2
Fargen på blod kjem av hemoglobin, eit jernhaldig protein
Fysiske eigenskapar
Tilstandsform
Fast stoff
Tettleik
7,874 g/cm3
Smeltepunkt
1811,15 K | 1538 °C | 2800,4 °F
Kokepunkt
3134,15 K | 2861 °C | 5181,8 °F
Smeltevarme
13,8 kJ/mol
Fordampingsvarme
347 kJ/mol
Spesifikk varmekapasitet
0,449 J/g·K
Førekomst i jordskorpa
6,3%
Førekomst i universet
0,11%
Biletkreditering: Wikimedia Commons (Alchemist-hp)
Reine jernflis, elektrolytisk raffinert, samt ei høgrenleik jernkube for samanlikning
CAS-nummer
7439-89-6
PubChem CID-nummer
23925
Atom eigenskapar
Atomradius
126 pm
Kovalent radius
132 pm
Elektronegativitet
1,83 (Paulings skala)
Ioniseringspotensial
7,9024 eV
Molart volum
7,1 cm3/mol
Termisk konduktivitet
0,802 W/cm·K
Oksidasjonstrinn
-2, -1, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8
Bruksområde
Jern vert nytta til å produsere stål og andre legeringar som er viktige i bygg og produksjon.
Jern er ein avgjerande bestanddel av plante- og dyreliv og fungerer som oksygenberar i hemoglobin.
Jernoksid blanda med aluminiumpulver kan tennas for å skape ein termittreaksjon, nytta i sveising og reinsing av malmar.
Jern er ein avgjerande bestanddel av plante- og dyreliv og fungerer som oksygenberar i hemoglobin.
Jernoksid blanda med aluminiumpulver kan tennas for å skape ein termittreaksjon, nytta i sveising og reinsing av malmar.
Jern er rekna for å vera ikkje-giftig
Isotopar
Stabile isotopar
54Fe, 56Fe, 57Fe, 58FeUstabile isotopar
45Fe, 46Fe, 47Fe, 48Fe, 49Fe, 50Fe, 51Fe, 52Fe, 53Fe, 55Fe, 59Fe, 60Fe, 61Fe, 62Fe, 63Fe, 64Fe, 65Fe, 66Fe, 67Fe, 68Fe, 69Fe, 70Fe, 71Fe, 72Fe