Tellur
52
Te
Gruppe
16
Periode
5
Blokk
p
Proton
Elektron
Nøytron
52
52
76
Generelle eigenskapar
Atomnummer
52
Atommasse
127,6
Massetal
128
Kategori
Halvmetall
Farge
Sølv
Radioaktiv
Nei
Frå det latinske ordet tellus, jord
Krystallstruktur
Enkel trigonal
Historie
Tellur vart oppdaga i Transylvania i 1782 av Franz-Joseph Müller von Reichenstein i eit mineral som inneheldt tellur og gull.
I 1789 oppdaga ein annan ungarsk vitskapsmann, Pál Kitaibel, òg grunnstoffet uavhengig i ei malm frå Deutsch-Pilsen som hadde vorte rekna som sølvhaldig molybdenitt.
I 1798 vart det namngitt av Martin Heinrich Klaproth som tidlegare hadde isolert det frå mineralet kalaveritt.
I 1789 oppdaga ein annan ungarsk vitskapsmann, Pál Kitaibel, òg grunnstoffet uavhengig i ei malm frå Deutsch-Pilsen som hadde vorte rekna som sølvhaldig molybdenitt.
I 1798 vart det namngitt av Martin Heinrich Klaproth som tidlegare hadde isolert det frå mineralet kalaveritt.
Elektron per energinivå
2, 8, 18, 18, 6
Elektronkonfigurasjon
[Kr] 4d10 5s2 5p4
I luft brenn tellur med grønblå flammer og dannar dioksidet
Fysiske eigenskapar
Tilstandsform
Fast stoff
Tettleik
6,232 g/cm3
Smeltepunkt
722,66 K | 449,51 °C | 841,12 °F
Kokepunkt
1261,15 K | 988 °C | 1810,4 °F
Smeltevarme
17,5 kJ/mol
Fordampingsvarme
48 kJ/mol
Spesifikk varmekapasitet
0,202 J/g·K
Førekomst i jordskorpa
9,9×10-8%
Førekomst i universet
9×10-7%
CAS-nummer
13494-80-9
PubChem CID-nummer
6327182
Atom eigenskapar
Atomradius
140 pm
Kovalent radius
138 pm
Elektronegativitet
2,1 (Paulings skala)
Ioniseringspotensial
9,0096 eV
Molart volum
20,5 cm3/mol
Termisk konduktivitet
0,0235 W/cm·K
Oksidasjonstrinn
-2, 2, 4, 5, 6
Bruksområde
Den primære bruken av tellur er i legeringar, framfor alt i stål og koppar for å betre maskinbarheit.
Tellur vert nytta som ein grunnleggjande ingrediens i tennhetter og vert tilsett støypejern for kuldekontroll.
Det vert nytta i vulkanisering av gummi og i katalysatorar for petroleumkrakking.
Tellur vert nytta som fargemiddel i keramikk.
Tellur vert nytta som ein grunnleggjande ingrediens i tennhetter og vert tilsett støypejern for kuldekontroll.
Det vert nytta i vulkanisering av gummi og i katalysatorar for petroleumkrakking.
Tellur vert nytta som fargemiddel i keramikk.
Tellur og tellurforbindelsar er rekna for å vera mildt giftige
Isotopar
Stabile isotopar
120Te, 122Te, 124Te, 125Te, 126TeUstabile isotopar
105Te, 106Te, 107Te, 108Te, 109Te, 110Te, 111Te, 112Te, 113Te, 114Te, 115Te, 116Te, 117Te, 118Te, 119Te, 121Te, 123Te, 127Te, 128Te, 129Te, 130Te, 131Te, 132Te, 133Te, 134Te, 135Te, 136Te, 137Te, 138Te, 139Te, 140Te, 141Te, 142Te