Osmium
76
Os
Gruppe
8
Periode
6
Blokk
d
Proton
Elektron
Nøytron
76
76
114
Generelle eigenskapar
Atomnummer
76
Atommasse
190,23
Massetal
190
Kategori
Transisjonsmetall
Farge
Skifergrå
Radioaktiv
Nei
Frå det greske ordet osme, som tyder lukt
Krystallstruktur
Enkel heksagonal
Historie
Osmium vart oppdaga i 1803 av den engelske kjemikaren Smithson Tennant i London.
Kjemikarar som studerte platina løyste det opp i kongevann for å lage løyselege salt og observerte ei lita mengd av eit mørkt, uløyseleg reststoff.
Smithson Tennant analyserte det uløyselege reststoffet og konkluderte med at det måtte innehalde eit nytt metall.
Kjemikarar som studerte platina løyste det opp i kongevann for å lage løyselege salt og observerte ei lita mengd av eit mørkt, uløyseleg reststoff.
Smithson Tennant analyserte det uløyselege reststoffet og konkluderte med at det måtte innehalde eit nytt metall.
Elektron per energinivå
2, 8, 18, 32, 14, 2
Elektronkonfigurasjon
[Xe] 4f14 5d6 6s2
Osmium er det minst rikelege stabile grunnstoffet i jordskorpa
Fysiske eigenskapar
Tilstandsform
Fast stoff
Tettleik
22,61 g/cm3
Smeltepunkt
3306,15 K | 3033 °C | 5491,4 °F
Kokepunkt
5285,15 K | 5012 °C | 9053,6 °F
Smeltevarme
31 kJ/mol
Fordampingsvarme
630 kJ/mol
Spesifikk varmekapasitet
0,13 J/g·K
Førekomst i jordskorpa
1,8×10-7%
Førekomst i universet
3×10-7%
Biletkreditering: Wikimedia Commons (Alchemist-hp)
Osmiumkrystallar produsert ved kjemisk transportreaksjon i klorongass
CAS-nummer
7440-04-2
PubChem CID-nummer
23937
Atom eigenskapar
Atomradius
135 pm
Kovalent radius
144 pm
Elektronegativitet
2,2 (Paulings skala)
Ioniseringspotensial
8,4382 eV
Molart volum
8,49 cm3/mol
Termisk konduktivitet
0,876 W/cm·K
Oksidasjonstrinn
-2, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8
Bruksområde
Osmium vert nytta i legering med andre metall i platinagruppen for å produsere svært harde legeringar.
Osmiumlegeringar vert nytta i spissane til fyljepennar, instrumentpivot og elektriske kontaktar.
Osmiumtetroksid har vorte nytta i fingeravtrykkdeteksjon og i farging av feitt vev for optisk og elektronmikroskopi.
Osmiumlegeringar vert nytta i spissane til fyljepennar, instrumentpivot og elektriske kontaktar.
Osmiumtetroksid har vorte nytta i fingeravtrykkdeteksjon og i farging av feitt vev for optisk og elektronmikroskopi.
Sjølv låge konsentrasjonar i luft kan forårsake lungetrengsel, hudskade eller augeskade
Isotopar
Stabile isotopar
184Os, 187Os, 188Os, 189Os, 190Os, 192OsUstabile isotopar
161Os, 162Os, 163Os, 164Os, 165Os, 166Os, 167Os, 168Os, 169Os, 170Os, 171Os, 172Os, 173Os, 174Os, 175Os, 176Os, 177Os, 178Os, 179Os, 180Os, 181Os, 182Os, 183Os, 185Os, 186Os, 191Os, 193Os, 194Os, 195Os, 196Os